cây hồ tiêu
Bộ Hộ tiêu (Piperales) và học giấp cá (saururaceae)
Rate this post

Bộ Hộ tiêu (Piperales)

cây hồ tiêu

Hoa  có kích thước nhỏ,trần, lưỡng tính, hay đơn tính, hợp thành gié đơn. 3-6 nhị, hạt phấn một rãnh.Ba lá noãn hợp thành bầu 1 ô, đựng một hay nhiều noãn thẳng. Hạt có nội nhũ và ngoại nhũ, phôi cũng rất nhỏ.

  Bộ gồm 2 họ sau:

  • Họ Hồ tiêu ( Piperaceae)
  • Họ Giấp cá  ( Saururaceae)

Theo hệ thống phân loại của Takhtajan năm 1997  thì chi  Peperomia được tách thành họ Peperomiaceae

Họ Hồ tiêu ( Piperaceae)

Đặc điểm 

Thân:cỏ (Peperomia) hay loại dây leo thân gỗ nhờ rễ bám (Piper).Lá :đơn, nguyên , hay mọc cách, có hay không vó lá kèm. Phiến lá hình tim hay hình trứng . gân lá  hình chân vịt hay lông chim .Cụm hoa: gié không phân nhánh mọc ở nách lá hay đối diện với lá vì phát hoa ở tận cùng nhánh bị hất qua một bên do sự phát triển của nhánh nách (phát triển cộng trụ ). Trục phát hoa thường mập. Mỗi hoa mọc ở nách mọt lá bắc, xếp theo đường xoắn ốc và thông thường áp sát vào trục. Hoa: thì trần, lưỡng tính , mẫu 3 và 2 vòng nhị , nhưng hoa có thể trở thành đơn tính vì trụy. Bộ nhị: 6 nhị đính trên 2 vòng (Piper amlago). Bộ nhụy:thông thường  3 lá noãn , nhưng cũng có thể có đến 1-4 hoặc 5 lá noãn,hợp thành bầu một ô, đựng 1 noãn thẳng đính ở đáy.Quả:mọng đựng hạt. Hạt có nội nhũ và ngoại nhũ.

Cơ cấu học:  Thân cây có ít nhất 2 vòng bó libe-gỗ. Ở Peperomia có nhiều vòng bó libe-gỗ của vết lá xếp không thứ tự và không có vòng mô cứng ở ngoài; cấu tạo này giống cấu tạo của cây lớp Hành.Tất cả các mô mềm đều có tế bào tiết tinh dầu và ống chứa gôm.

Ở Việt nam có 4 chi như là: Lepianthes,Peperomia,Piper, Zippelia; khoảng 50 loại.

Cây trong họ 

  • Rau càng cua:Peperomia pellucida (L.)Kunth.Dùng làm  rau ăn.
  • Trầu:Piper betle L. Thân và lá,quả chữa mệt mỏi, đau dạ dày, ăn không tiêu.
  • Lá lốt: Piper lolot C.DC.. Toàn cây chữa phong hàn rối loạn tiêu hóa.
  • Tiêu dài:Piper longum L..Quả trị đau bụng tiêu chảy.Nước sắc rễ chữa viêm khí quản mãn, ho,cảm lạnh.
  • Tiêu:Piper nigrum L.. Dùng làm gia vị, kích thích tiêu hóa.

Họ Giấp cá (Saururaceae)

cây giấp cá

Đặc điểm

Thân: có cổ, có mùi thơm. Lá: đơn, nguyễn, chúng mọc so le .Cụm hoa: gié. Ở cây Giấp cá, gié màu vàng và mọc đối diện với lá, 4 lá bắc ở phía dưới to tạo thành một tổng bao bên dưới gié. Hoa: trần, lưỡng tính. Bộ nhị: 3-6 nhị. Bộ nhụy: 3-4 lá noãn, bầu 1 ô đựng nhiều noãn thẳng, đính noãn  bên. Quả : nang.

 Ở Việt nam có 4 chi: Circaeorpus,Gymnotheca,Houttuynia, Saururus; 4 loại .

Cây trong họ 

  •  Giấp cá:Houttuynia cordata Thumb..Dùng làm rau ăn, thuốc chữa táo bón và một số bệnh viêm: viêm tai giữa mắt đỏ ,viêm ruột và đường tiết niệu. 
  • Hàm ếch:Saurupus chinensis ( Lour.) Baill..dùng chữa bệnh đường tiết niệu, trị viêm da có mủ, viêm vú, eczema.

   (Còn tiếp)

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here